Voor vele misschien de eerste stap naar de grote mensenwereld maar voor mij een verschrikking. De eerste schooldag.Ik zie mezelf weer verlaten tussen al die vreemde kinderen staan. Hetergste van zo’n eerste schooldag is, dat je zelf niets in te brengenhebt. Je moet gewoon naar en er is niemand die je in dat proces bij staat. Niemand die mij beschermde tegen het jeugdtrauma dat voor mij de basisschool bleek te zijn.

Tot aan mijn schooltijd zag ik geen verschil tussen arme kinderen ende kinderen die het wat beter hadden. Het laantje waar ik mijn eerstelevensjaren sleet was mijn eigen wereldje, een klein dorpje op zichwaar de kleuterschoolvoor een plezierige afleiding zorgde.

Maar nu de grenzen van dat wereldje zichuitbreide kwamen er ook allerlei problemen op mijn pad. Mijn ouders,maar vooral mijn moeder wilde dat ik naar een zogenaamde “nette” schoolging.
Dat hield in dat ik tussen kinderen kwam te zitten waarvan de ouders,sociaal gezien, het stukken beter hadden als de mijne. Hierdoor werd ikals arbeiderskind en uit een laantje afkomstig een buitenbeentje.

Aangezien de school ver van ons huis en de weg er naar toe een einddoor het stadscentrum voerde bracht mijn moeder mij die eerste dag naarschool.
Trillend liet ik, bij het geluid van de schoolbel haar beschermende hand los en ging het sombere gebouw binnen.
Hier was geen leuke speelklas zoals op de kleuterschool maar strenge discipline.
Bij het uitgaan van de school stond mijn moeder niet op mij te wachten. Om mij heen werden kinderen opgehaald met fietsen of auto’s.

Niemand die zich met mij bemoeide. Daar stond ik dan, als hummeltjevan zes, moederziel alleen. Tranen prikte achter mij ogen. Hoe moest ikthuis komen. Door het onthouden van de winkels die we op de heenwegwaren gepasseerd heb ik als een soort puzzeltocht deweg naar huis uiteindelijk toch terug gevonden. Daar vond ik mijnmoeder, die aan een ernstig ziekte leed, in tranen aan. Ze was niet instaat geweest om mij op te halen en nu dolgelukkig dat ik veilig en welweer thuis was.

Deze dag speelde zich af in 1950. Verstoken van een eigen telefoonkon mijn moeder niet de school bellen om de situatie uit te leggen. Devolgende dag moest ik alleen naar school. De school waar ik mij doorhet de verschillen in milieu onzeker eenzaam en onbegrepen voelde.
Ik kon niet verklaren waarom. Dat heb ik pas veel later begrepen.
Ik wilde dat de kinderen mij zouden accepteren zoals ik was en wilde ook dat iedereen gelukkig was. Er was echter niemand die het zelfde voor mij deed.

Hoe doe je dat? Jezelf gelukkig maken en zorgen, dat iedereen jeaardig vindt. Nu weet ik dat ‘t niet mogelijk is. Die vreselijke eerste schooldagwas het begin van een moeizame strijd. Maar gelukkig vond ik doordoorzettingsvermogen over het moeilijk begaanbare schoolpad steeds weerde weg naar huis terug.

Later, i.v.m. verhuizing naar een ander gedeelte van de stad heb ikde laatste schooljaren, op een andere school doorgebracht en een heerlijk tijd gehad.
Toch staat die eerste schooldag nog steeds als een verschrikking in mijn herinnering gegrift.

Hoe was jullie eerste schooldag?

Geschreven op www.jeugdsentimenten.net op 12 oktober 2006

Met de Houtrusthallen bezat Den Haag een uniek complex. Ze waren een begrip in Den Haag.De hallen werden voor velerlei doeleinden gebruikt, zoals tentoonstellingen, beurzen, muziekuitvoeringen, bijeenkomsten, en sportevenementen, en niet te vergeten als kunstijsbaan. Daar gaf de ijsrevue ieder jaar zijn voorstellingen. Twee uur lang kon je dan vanaf de tribune met bevroren tenen de glamour en glitter op het ijs aanschouwen. Welke Hagenaar heeft er geen herinneringen aan de Houtrusthallen? In mijn herinnering staan ze gegrift. Ieder jaar was er in de Houtrusthallen de Damesbeurs.Nieuwsgierig naar de nieuwe apparaten en uitvindingen waren mijn vriendin Corry en ik, als ons budget het toeliet, present. Het was de tijd van vernieuwing. Na de grauwe soberheid van de oorlogsjaren en de schaarste daarna, snakten de mensen naar lichte kleuren en vrolijke dessins. Bevrijd van de solide oude meubelen, die hadden plaatsgemaakt voor lichte moderne zitelementen, moesten in het interieur uiteindelijk ook de zware donkere gordijnen en vloerbedekkingen er aan geloven. Ten gunste van de moderne stroomlijning werden rigoureus de oude decoratieve elementen van huizen verwijderd. Plafonds met prachtig stukwerk werden weggemoffeld achter verlaagde constructies van latten en kunststofplaten. Paneeldeuren kregen een gladde aftimmering van, pastelkleurig geschilderd, hardboard. De koperen en porseleinen deurknoppen moesten het veld ruimen voor strakke exemplaren van chroom, aluminium of plastic.

Vooral plastic, kreeg de overhand. Breekbare serviezen werden vervangen door dit materiaal en de lichtgewicht plastic emmers .vervingen de zware ijzeren exemplaren. Al deze nieuwigheden werden aangeprezen op de Damesbeurs ook wel huishoudbeurs genoemd. Nieuwsgierig naar alle nieuwe uitvindingen kuierde we op ons gemak over de DamesbeursZo zagen we de eerste lichtgewicht strijkijzers met controlelampje, een schrapmachine, stofzuigers met papieren stofzakken, glazen, ovenvaste, schalen en een elektrische kachel die tevens als ventilator dienst deed. Buiten de nieuwe huishoudartikelen was onze aandacht vooral gericht op proefmonstertjes. Die kreeg je gratis bij allerlei merken, maar vooral bij make-up. We waren niet weg te slaan bij de make-up kraampjes. Daar werd je ook gratis opgemaakt. Wij stonden vooraan om als proefkonijn te dienen. Terwijl het buiten al donker was genoten wij van de gezellige drukte die zo kenmerkend is voor de huishoudbeurs met zijn nieuwigheden. Moe van alle indrukken, maar voldaan en beladen met proefmonstertjes keerden we dan gelukzalig huiswaarts.Een ander bezoek aan de Houtrusthallen betrof uiteraard de "HOKIJ. Een afkorting voor "Haagse Overdekte Kunst IJsbaan".

Op de HOKIJ had behalve de ijsrevue ook het ijshockeyteam "HIJS" zijn thuishaven. Menig Hagenaar heeft zich hier de kunst van het schaatsen eigen gemaakt. In grote getallen gleden de jongelui op Rock & Roll muziek over het ijs. Behalve ik. Ik heb nooit leren schaatsen. Hoewel ik er ooit enthousiast aan begonnen ben en mezelf al als een Sjoukje Dijkstra of liever gezegd Joan Haanappel, die vond ik knapper, over het ijs zag zwieren, is dat altijd een illusie gebleven. Op de een of andere manier lag ik meer op het ijs te dweilen dan dat ik tot een dubbele Axel of Rietberger in staat was. Op een gastrol in de revue "Holliday on ice" hoefde ik zeker niet te rekenen. 

Met Corry toog ik naar de HOKIJ. Jaloers keken we naar de jongelui die, hun schaatsen om de nek de Houtrusthallen in ging.  Bij gebrek aan eigen schaatsen moesten we ze ter plaatse huren. Corry met haar kleine maatje had altijd geluk een paar goede schaatsen te bemachtigen. Ik met mijn gangbare maat, moest wel eens wachten omdat ze niet in voorraad waren. Maar op een keer had ik geluk en was het lot mij gunstig gestemd. Tenminste dat dacht ik. Want bij het aantrekken van de schaatsen bleken het twee verschillende maten te zijn. Er waren geen andere, dus met pijn in mijn rechtervoet waagde ik mij op het gladde ijs. Een schrale troost was, dat er nog iemand met dezelfde pijn in haar voeten baantjes aan het trekken was. Behoedzaam zette ik mijn voeten op het ijs om meteen languit te gaan. Door Corry vast te pakken, klapte zij net zo hard als ik tegen het ijs.Na een kwartiertje gestuntel kwam er een groepje jongens op ons af."Zullen we jullie helpen?" "Graag" antwoordden we."Kijk we maken een lange rij, de middelste draait langzaam in de rondte.Als jullie nu ieder aan het eind van die sliert gaan staan, dan hou je met beide handen die laatste jongen vast en krijg je een lekker vaartje. Je gaat vanzelf mee." Corry keek hem even aan en zei: "Ik pas, ik ga wel zitten" Ik wilde mij niet laten kennen: "Oké,  ik doe mee".Aan het eind van de rij hield ik met beide handen de laatste jongen stevig vast. Langzaan kwam de slinger in beweging. De middelste jongen hoefde alleen maar rustig in de rondte te draaien, maar te laat had ik door dat degene aan het eind de grootse snelheid kreeg. Als een mallemolen draaide de ijsbaan om mij heen. Toen de hoogste snelheid bereikt was, trok de jongen zich los. In een angstaanjagende vaart gleed ik richting balustrade, waar ik met een klap overheen dook, precies voor de voeten van Corry. Zo bleek als het ijs krabbelde ik weer bevend overeind, terwijl Corry zo rood als de gekleurde vlaggen aan het plafond weer in een lachstuip lag.Toch ben ik nog vaak met Corry naar de HOKIJ geweest, gewoon voor de lol. Het was er altijd gezellig, veel jongens en goede muziek.Uitgegroeid tot een landelijk bekend evenement, dat niet alleen Indische mensen uit het hele land trok, was er ook in Houtrust de jaarlijkse "Pasar Malem Basar" Hier deden we ons te goed aan die heerlijke saté, de zuidvruchten, en het tot ijs gemalen drankje wat je met een rietje op moest slurpen. Terwijl een krontjongorkest zijn klanken van verlangen over de bezoekers uitstortte, kwamen de geuren van pruttelende gerechten en smeulend houtskool je al van buiten tegemoet. Houtrust geurde als een Indisch pension zoals Paul van Vliet ooit zo treffend Den Haag had bezongen.

In 1980 ben ik in de Houtrusthallen naar de Haagse Beat Nacht geweest waar de Haagse beatgroepen nog eenmaal acte de présence gaven. In restaurantdancing  de "Rotonde" van de Houtrusthallen waren de meeste bandjes waaronder de "Golden Earrings" daar jaren geleden ooit hun carrière begonnen. Nadat de ijsbaan was verhuisd naar de Uithof en Houtrust verbouwd was tot de grootste hal voor indooratletiek in Nederland, waren er regelmatig vlooienmarkten. Daar snuffelde ik graag rond. <<<In 1990 ben ik voor het laatst in de Houtrusthallen op de Damesbeurs geweest. Met dit verschil, dat ik nu zelf, als manager van de Primafoonwinkel PTT Telecom, in een van de stands werkzaam was. De Houtrusthallen en de HOKIJ zijn voorgoed voorbij. In 2000 is het totale hallencomplex afgebroken. Opnieuw een stukje Den Haag wat voorgoed tot het verleden behoort

Zo is het plaatje standaard

Zo staat het plaatje rechts

Zo staat het plaatje links

Zo staat het plaatje gecentreerd

“Make-up” was een heel belangrijk onderdeel van onze tienertijd in de beginnende jaren zestig. Bij de Hema werden onze plamuur attributen aangeschaft, want de Hema was met zijn eenheid prijzen goedkoop.
Vanaf: 10, 25, 50,of 75 cent kon je al bij de Hema terecht.
Het was voor ons een walhalla, er was van alles te koop. Buiten dat de Hema de huisvrouw voorzag van eigen Hema schoonmaakartikelen, was er een keur van artikelen.
Foto’s van filmsterren, damesmode, lingerie, galanterieën, parfumerieën en bijouterieën. Voor onze altijd hunkerende smaakpapillen was er de chocolateriestand met die overheerlijke roomzachte chocoladerepen gevuld met karamel. Daar waren we gek op.
Door dat alles waande wij ons in een paradijs. Maar meestal was onze aandacht gevestigd op de verleidelijke attributen die bestemd waren om ons op te kunnen schilderen als filmsterren
Bij ons in Den Haag was die tijd was de Hema nog gevestigd in het gedeelte van de Grote Marktstraat, dat zich aan de zijde van de Prinsegracht bevond.
Er was een ingang aan de Grote Marktstraat, maar ook aan de andere zijde in de Vlamingstraat. Mijn, verzot op make-up artikelen zijnde, vriendin Corry, wilde haar assortiment uitbreiden, dus togen wij richting stad en de Hema.

We besloten om via de Raamstraat naar de Vlamingstraat te lopen om bij de daar op de hoek gevestigde tassenzaak van Dieckman nog even naar de nieuwste modellen te kijken. Nadat we, omringt door de lucht van nieuw leer, hadden staan kwijlen bij al die, voor ons onbetaalbare mooie tassen, glipten we via de ingang aan de Vlamingstraat de Hema binnen.
In de Hema hing altijd een speciaal geurtje: warme worst, vermengd met de geur van vers brood, en de sterk geurende Eau de cologne. Dat laatste kwam van de stand waar je een leeg flesje kon laten vullen met een nieuwe voorraad geurend aftreksel. De Eau de cologne stond in grote flessen op de toonbank. Er zat een soort pompje aan de flessen om het geurend vocht in een zelf meegebracht flesje te doen belanden.
En deze stand had onze aandacht, want daar was ook de make-up te vinden. Daar konden we uren doorbrengen om alles uit te proberen, tot we er, stinkend als een wandelende parfumeriezaak, werden uit gezet. Met alle kleuren van de lipsticks op de rugzijde van onze handen gesmeerd, want je moest het toch eerst proberen nietwaar, liepen we dan als niet kopende en uit de zaak verwijderde klanten, tevreden richting “ijssalon Gamba” voor een heerlijk ijsje.
Bijna platzak, realiseerde ik me die middag dat ik niet veel te verteren had.
Ik had ook al nieuwe mascara gekocht, en wilde, nu ik er toch was, even bij de Hema een andere kleur lipstick kopen. Ik hoopte dat ik bij de kleine lipstickjes van tien cent nog een leuk kleurtje zou vinden.

De betaalbare prijzen lokte ons zoals gewoonlijk weer naar binnen, en ik, mijn krappe beurs kennende, liep gelijk naar de afdeling goedkope lipsticks van tien cent. Corry, wat beter in haar slappe was, liet een flesje vullen met het geurende vocht van de Hema twintig cc voor vijftig cent. Nou dat kon ze nog wel missen, ik had intussen een lipstickje uitgekozen, wat op mijn hand een zacht roze kleur uitstraalde. Maar later wekte het op mijn mond de indruk dat ik ter plekke een hartstilstand aan het voorbereiden was. Mijn blik viel op de verleidelijke reclame van het “Miss Helen meisje” waar een bord met de volgende tekst boven hing: “Miss Hellen een luxe die u zich kunt permitteren”
Leuk bedacht, maar niet voor mij, dacht ik smalend. Maar het kon geen kwaad om een steelse blik op de uitgestalde Miss Helen waar te werpen, die toen nog gewoon in bakken op de toonbank lag. En bij iedere toonbank stond een verkoopster die je van dienst kon zijn.

Corry die wat extra’s toegestopt had gekregen van haar Moeder, was nog niet uitgekocht, en met lede ogen zag ik hoe haar make-up tasje zich vulde. Met het lipstickje in mijn hand liep ik achter Corry aan naar de hoek van de toonbank waar de kassa zich bevond.
Terwijl Corry haar gekochte artikelen betaalde, grabbelde ik in mijn tas, om tot mijn grote schrik te merken dat mijn portemonnee zich niet in mijn tas bevond. Vergeten of verloren???? Koortsachtig ging ik mijn gangen na. Ik had thuis mijn tas gepakt en hem niet meer open gehad. Corry duwde mij tegen mijn arm: “Schiet op jij bent aan de beurt”, zei ze. “Ik ben mijn portemonnee kwijt,” stamelde ik in paniek. Want al was het voor een ander niet veel, voor mij vertegenwoordigde het alles wat ik dit weekend nog van plan was. Ik zag het visioen “thuis blijven” al als een donkere wolk boven mijn hoofd hangen.

“Hoe kan dat nou?”, vroeg ze. “Weet ik veel”…. De klanten achter ons begonnen te morren. “Rustig maar,” zei Corry strijdlustig tegen een commentaar gevende vrouw met een hoedje op haar hoofd dat er uit zag als een geplukte kip.
“Dames gaan jullie eens even opzij”, mengde de verkoopster er zich nu in: “dan kunnen de andere klanten ook bij de kassa”, Corry werd witheet.
“Nou wordt ie mooi, ik heb ook mijn rechten. Ben ik soms geen klant, ik heb net voor een vermogen van vier gulden aan make-up artikelen gekocht in deze ballentent “. Met een vuile blik naar het geplukte kip hoedje: “En jij kappen anders trek ik die achterlijke hoed over je ei”.Voordat er nog meer fraais uit de mond van Corry kwam, trok ik haar mee naar de uitgang aan de Grote Marktstraat. Tegenstribbelend met een scheldkanonnade richting het vrouwspersoon, belandden wij weer in de buitenlucht.
“Je moet je niet zo op je kop laten zitten”, zei ze tegen mij, terwijl de auto’s op de zeer drukke straat langs ons heen zoefden.
Ik was er niet altijd blij mee maar toch was ik vaak ontroerd hoe ze het altijd voor mij op nam.”We stonden de mensen wel een beetje in de weg”, zei ik een beetje vergoelijkend, en liet intussen mijn opstandige vriendin los.
En net toen ze mij wilde vertellen dat ze het wat dat betreft totaal niet met mij eens was, merkte ik dat ik nog steeds het lipstickje in mijn hand had. “Oh! Kijk eens”, en liet mijn onbetaalde kleinood aan Corry zien.
“Lekker houden, laten ze maar failliet gaan dat zooitje lijperikken”.
Kijk, dit was ik nu voor de afwisseling wel met haar eens. Hoewel ik niet dacht dat voor een bedrag van tien cent de Hema zijn deuren voorgoed moest sluiten, was ik ook niet van plan was om met Corry weer door diezelfde deuren naar binnen te gaan. Want ons kent ons, en ik wist niet of ik haar dan in bedwang zou kunnen houden. Corry kennende nam ik liever het zekere voor het onzekere.
“We kunnen natuurlijk wel een ijsje gaan eten in de lunchroom boven, want we hebben nog geen lol gehad”. Met die lol bedoelde ze, dat we dan bij de opening midden in de lunchroom zouden gaan zitten. Daar was een balustrade met een koperen stang aan gebracht, waaromheen tafeltjes stonden geschoven. Al zittend kon je dan naar de winkelende mensen op de begane grond kijken.
De lol was dan om de houten ijslepeltjes op het een of ander argeloos winkelend hoofd te mikken. Ik geef toe, niet erg damesachtig maar we hadden er wel gein mee. Soms ben je gewoon weer een ondeugend kind en dat was leuk.
Maar ik vertrouwde Corry voor geen cent, en zei: “Nee we gaan naar huis.”

Thuis gekomen zag ik mijn portemonnee op tafel liggen. Opgelucht haalde ik adem. Het heeft weken geduurd voordat ik weer naar de Hema durfde te gaan. Maar de aantrekkingskracht won het van de angst. En een paar weken later, liepen we weer door de Hema te banjeren, op zoek naar al die mooie verleidelijke artikelen. Later, in de zestiger jaren, is de Hema naar een nieuw gebouwde locatie, verderop in de Grote Marktstraat, naast de Bijenkorf verhuisd. En niet lang daarna kreeg het gebouw van de oude Hema een nieuwe bestemming Bij de nieuwe Hema in zijn moderne opzet, met zelfbediening, heb ik nooit meer dat speciale Hema gevoel gehad.Die gezellige sfeer was met de oude Hema voorgoed verdwenen.

Toen ik laatst, intussen ruim veertig jaar verder, in mijn nieuwe woondomicilie Lelystad, de Hema inschoof, en het bekende geurtje mij weer omringde, dacht ik even met weemoed terug aan de gezellige toonbanken van vroeger. Daar waar een aardige verkoopster je behandelde als klant, en je niet een nummer in de rij bij de kassa was. Maar ja die tijd is voorgoed voorbij.
Nadat ik vergeefs had uitgekeken naar een verkoopster, om mij voor een dringende vraag aangaande mijn aankoop van dienst te kunnen zijn, verzekerde een verveeld kijkende juffrouw aan de kassa mij, dat ze absoluut niet van haar plaats kon, maar als het niet goed was kon ik het toch ruilen. Daarom heb ik maar op goed geluk koopwaar aanschaft en betaald. Hierna kon ik het mij door de, intussen kauwgom kauwende, caissière toegeschoven tasje, zelf inpakken.
Daarna keerde ik nog even terug naar de brood en vleeswaren afdeling waar ik zoals gewoonlijk weer in de verkeerde rij ging staan. Voor de worst moest ik in de tweede rij staan, en niet bij het brood. Terwijl ik daar stond dacht ik: één ding is nog steeds een eenheidsprijs, zelfs gratis…en dat is het Hema geurtje. Dat kunnen ze niet laten verdwijnen. Gewapend met een, warme dampende worst in vetvrij papiertje, stapte ik even later de snerpende kou van de Decembermaand in. Heerlijk happend in de Hema worst, dacht ik: “het is echt weer voor Erwtensoep.” Snel keerde ik weer om, en stevende opnieuw de Hema in en recht op de afdeling warme worst af. De “verkeerde” rij wachtende negerend, want al doende leert men, vroeg ik aan verkoopster achter de toonbank: “ik wilde graag ook nog wat koude worsten mee nemen, kan dat?” “Natuurlijk mevrouw”, lachte de verkoopster mij toe: “hoeveel wilt u er hebben, ze zijn vandaag in de reclame” Ik gaf het aantal op. “Zal ik ze apart voor u inpakken, dan kan u ze ook nog even invriezen”zei ze. Terwijl ze mij het pakje overhandigde vervolgde ze:
“Prettige feestdagen en tot ziens”. Omgeven door de vriendelijkheid van de verkoopster, en bepakt met een dubbel aantal worsten, vielen de klapdeuren van het Hema filiaal voor de tweede maal achter mij dicht. Worstelend en worsten torsend tegen de inmiddels aangewakkerde sneeuwwind, dacht ik verheugd:
“Hè, lekker ouderwets, vanavond eten we snert”.
En tevreden voelde ik mij toch weer koning klant, en had ik weer even het echte “Hema gevoel”.